جنجال اینترنت پرو؛ از بازار سیاه تا دستور قضایی

در حالی که مسئولان تاکید دارند اینترنت پرو صرفا برای گروه‌های مشخص و به‌عنوان راهکاری موقت در شرایط فعلی در نظر گرفته شده، گزارش‌های میدانی و اظهارات برخی کاربران از شکل‌گیری بازاری غیررسمی برای فروش این نوع دسترسی حکایت دارد؛ بازاری که در آن، فعال‌سازی اینترنت ویژه برای کاربران عادی با دریافت مبالغ چند میلیون تومانی نیز انجام می‌شود.

به گزارش ایسنا، اینترنت پرو که گفته می‌شود برای گروه‌های حرفه‌ای از جمله شرکت‌ها، استارتاپ‌ها، بازرگانان و نهادهای پژوهشی طراحی شده، این روزها به یکی از مباحث بحث‌برانگیز حوزه ارتباطات تبدیل شده است.

علی‌رغم گلایه کاربران نسبت به نحوه اجرای این طرح و نبود پاسخ‌گویی شفاف از سوی نهادهای متولی و اجراکننده، تاکید شده این نوع دسترسی صرفا برای گروه‌های خاصی از کاربران، از جمله برخی کسب‌وکارها و متناسب با شرایط ناشی از جنگ تحمیلی، در نظر گرفته شده است.

با این حال تاکنون توضیحات رسمی و شفافی درباره جزئیات اجرای طرح، نحوه فعال‌سازی، گروه‌های مشمول و سازوکار نظارت بر آن ارائه نشده و همین مسئله، ابهامات و پرسش‌هایی را در افکار عمومی ایجاد کرده است. در روزهای اخیر نیز اپراتورهای تلفن همراه برای برخی کاربران مشمول، پیامک‌هایی مبنی بر تکمیل فرآیند ثبت اطلاعات اینترنت پرو ارسال کرده‌اند.

در اولین پیامک آمده بود که مشترک گرامی، دسترسی به اینترنت پرو برای شماره شما فعال شد. در صورت نیاز، یک‌بار حالت پرواز گوشی را فعال و غیرفعال نمایید. از این لحظه ۳۰ روز فرصت دارید تا با مراجعه به لینک زیر اقدام به فرآیند احراز هویت نمایید در غیر اینصورت دسترسی اینترنت شما به حالت قبل برخواهد گشت. درصورت تمایل به تغییر اینترنت به وضعیت قبل (عدم استفاده از اینترنت پرو)، کد دستوری ۱۰۳۲۷#را شماره گیری فرمایید.

در پیامک دیگر این متن منتشر شده بود که “مشترک گرامی اینترنت سرویس پرو”، در صورت عدم احراز هویت در سامانه هدی، سرویس اینترنت پرو شما با محدودیت یا قطع مواجه خواهد شد. لطفاً فوراً اقدام کنید. جهت دریافت مجدد لینک احراز هویت کد ۱۰۳۲۷# را شماره گیری کرده و عدد ۴ را وارد نمایید.

تا اینکه در آخرین پیامکی که از سوی همراه اول منتشر شد آمده است: مشترک گرامی اینترنت پرو؛ احراز هویت شما در سامانه هدا ثبت شده است. لازم است به‌منظور پایداری سرویس، با مراجعه به بخش «سیم‌کارت من» در سامانه هدا، نسبت به انتخاب سیم‌کارت همراه اول خود اقدام نمایید.

در صورتی که کاربر مورد نظر احراز هویتی انجام نداده و حتی اینترنت پرو خود ر ا غیر فعال کرده است.

ردپای بازار غیررسمی در فروش اینترنت پرو

با این وجود، برخی کاربران در تماس با خبرگزاری ایسنا اعلام کرده‌اند با وجود تاکید بر محدود بودن جامعه هدف این طرح، در برخی مراکز با دریافت مبالغی تا حدود هفت میلیون تومان و ثبت اطلاعات کاربران عادی، امکان فعال‌سازی این نوع اینترنت فراهم شده است؛ موضوعی که شائبه شکل‌گیری بازار سیاه برای دسترسی به اینترنت پرو را پررنگ‌تر کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد برای فعال‌سازی این سرویس، کاربران باید از طریق اپراتورهای اجراکننده اقدام کنند. در مرحله نخست، لینکی برای کاربران مشمول ارسال و از آنان خواسته شد با تکمیل اطلاعات، فرآیند فعال‌سازی را انجام دهند. همچنین گفته می‌شود کاربران واجد شرایط می‌توانند با مراجعه به نمایندگی‌های تحت قرارداد اپراتورها که مسوول ثبت اطلاعات هستند، نسبت به دریافت این نوع دسترسی اقدام کنند.

همچنین برای ثبت اطلاعات گروه‌های مشمول نیز رباتی در پیام‌رسان داخلی «بله» ایجاد شده است.

پای قوه قضاییه به ماجرای اینترنت پرو باز شد

گسترش این موضوع در فضای مجازی سبب شد روز گذشته غلامحسین محسنی اژه‌ای – رئیس قوه قضاییه – به دادستانی کل کشور و سازمان بازرسی کل کشور برای رسیدگی به گزارش‌های مربوط به فساد و تبعیض در واگذاری اینترنت سفید و پرو، دستوراتی صادر کند.

رئیس قوه قضاییه در این زمینه گفته است: وفق گزارشات واصله، در قضیه موسوم به اینترنت خط‌های سفید یا اینترنت پرو، اتفاقاتی حادث شده که ضروری است دادستانی کل و سازمان بازرسی کل کشور با جدیت به این موضوع ورود کنند. قابل قبول نخواهد بود که افرادی فاقد صلاحیت یا عناصری سودجو از این بستر برای سوءاستفاده‌های مالی و … بهره‌برداری کنند و ما در راستای حقوق عامه، به این مقوله ورود خواهیم داشت.

از سوی دیگر، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز در اطلاعیه‌ای که به‌تازگی منتشر کرده، تاکید کرده است این نوع دسترسی با هدف تضمین پایداری ارتباطات، تنها برای کسب‌وکارها پیش‌بینی شده و مجوز آن به اپراتورهای ارتباطی ابلاغ شده است.

رگولاتوری همچنین اعلام کرده بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد برخی اپراتورها از مفاد و چارچوب‌های مصوبه مربوطه عدول کرده‌اند و تخلف آن‌ها محرز شده است؛ بر همین اساس، گزارش‌های مرتبط در حال جمع‌بندی بوده و برای طی مراحل قانونی به مراجع ذیصلاح ارائه خواهد شد. در این اطلاعیه همچنین بر تداوم نظارت بر عملکرد اپراتورها و برخورد با هرگونه ارائه خدمات خارج از ضوابط تاکید شده است.

طبق پیمایشی که سال گذشته درباره میزان تاب‌آوری مردم در حوزه‌های مختلف انجام شد، کمترین میزان تاب‌آوری مردم نه در حوزه آب و برق، بلکه در زمینه قطعی اینترنت بوده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد دسترسی پایدار و باکیفیت به اینترنت، به یکی از نیازهای اصلی جامعه تبدیل شده است.

همچنین معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری در روزهای گذشته در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: « رئیس‌جمهور با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی قویا مخالف است.» وی عنوان کرد که طرح اینترنت پرو که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی در حال اجراست، صرفا راهکاری موقت برای تامین دسترسی‌های ضروری به اینترنت جهانی با حجم و کاربران محدودتر محسوب می‌شود؛ بنابراین، طرح مباحثی مانند درآمدزایی از این محل، برداشتی انحرافی عنوان شده است.

از این رو به نظر می‌رسد در شرایط فعلی، شفاف‌سازی درباره سازوکار اجرای طرح و همچنین نظارت دقیق و مستمر بر روند واگذاری آن، بیش از هر زمان دیگری ضروری است تا ضمن جلوگیری از شکل‌گیری بازار سیاه و سوءاستفاده‌های احتمالی، اجرای این دسترسی موقت تا زمان عادی شدن شرایط جنگی، خارج از چارچوب‌های تعیین‌شده پیش نرود.